Brak grzejników nie zawsze oznacza brak obowiązku

Świadectwo charakterystyki energetycznej kojarzy się głównie z ogrzewaniem. Nic dziwnego, bo dokument określa zapotrzebowanie budynku lub lokalu na energię potrzebną m.in. do ogrzewania, wentylacji, przygotowania ciepłej wody użytkowej, chłodzenia, a w przypadku budynków niemieszkalnych także oświetlenia. Właściciele często pytają więc: czy budynek bez ogrzewania również wymaga świadectwa energetycznego?

Odpowiedź brzmi: to zależy. Sam brak tradycyjnego ogrzewania nie zawsze wystarczy, aby uznać, że świadectwo nie jest potrzebne. Znaczenie ma przede wszystkim przeznaczenie budynku, sposób jego użytkowania, wyposażenie w instalacje zużywające energię oraz to, czy budynek ma być sprzedany, wynajęty albo oddany do użytkowania.

Najprostsza sytuacja dotyczy budynku wykorzystywanego wyłącznie na własny użytek. Jeśli właściciel posiada istniejący budynek i nie zamierza go sprzedawać ani wynajmować, świadectwo charakterystyki energetycznej co do zasady nie jest wymagane. Dotyczy to zarówno mieszkań, domów, jak i innych budynków, o ile nie pojawia się transakcja sprzedaży lub najmu.

Inaczej wygląda sytuacja, gdy budynek ma zostać sprzedany albo wynajęty. Wtedy właściciel powinien sprawdzić, czy dany obiekt podlega obowiązkowi sporządzenia świadectwa. Jeśli sprzedaż lub wynajem dotyczy budynku, dokument powinien dotyczyć całego budynku. Jeśli dotyczy części budynku, np. lokalu, świadectwo powinno zostać sporządzone dla tej części.

W przypadku budynków bez ogrzewania kluczowe są wyjątki przewidziane w przepisach. Z obowiązku sporządzania świadectwa zwolnione są m.in. określone budynki przemysłowe oraz gospodarcze, które nie są wyposażone w instalacje zużywające energię, z wyjątkiem instalacji oświetlenia wbudowanego. To ważne rozróżnienie. Nie chodzi wyłącznie o brak ogrzewania, ale o brak instalacji zużywających energię w szerszym znaczeniu.

Przykładem może być prosty budynek gospodarczy, magazynowy lub pomocniczy, który nie ma ogrzewania, chłodzenia, instalacji ciepłej wody ani innych systemów zużywających energię poza ewentualnym oświetleniem. W takiej sytuacji może wystąpić zwolnienie z obowiązku sporządzenia świadectwa. Każdy przypadek warto jednak ocenić indywidualnie, bo znaczenie ma formalne przeznaczenie budynku i jego rzeczywiste wyposażenie.

Nie należy natomiast automatycznie zakładać, że każdy nieogrzewany budynek jest zwolniony. Jeśli obiekt ma instalacje zużywające energię, np. chłodzenie, wentylację mechaniczną, ciepłą wodę użytkową, rozbudowane oświetlenie lub inne systemy techniczne, brak ogrzewania nie musi przesądzać o braku obowiązku. Świadectwo charakterystyki energetycznej obejmuje bowiem nie tylko ogrzewanie, ale również inne potrzeby energetyczne związane z użytkowaniem budynku.

Wątpliwości pojawiają się często przy garażach, lokalach usługowych, magazynach, halach i budynkach sezonowych. Tu nie ma jednej odpowiedzi dla wszystkich. Inaczej można ocenić wolnostojący, prosty budynek gospodarczy bez instalacji, a inaczej lokal użytkowy bez ogrzewania, ale z wentylacją, oświetleniem i instalacjami niezbędnymi do prowadzenia działalności.

Warto też pamiętać o budynkach mieszkalnych. Dom lub lokal mieszkalny bez czynnego ogrzewania może nadal być traktowany jako nieruchomość przeznaczona do użytkowania mieszkalnego. Jeśli właściciel chce taki budynek sprzedać albo wynająć, brak zamontowanego źródła ciepła nie powinien być automatycznie traktowany jako zwolnienie z obowiązku. W takiej sytuacji najlepiej skonsultować przypadek ze specjalistą uprawnionym do sporządzania świadectw.

Świadectwo energetyczne ma pokazać zapotrzebowanie na energię potrzebną do użytkowania budynku zgodnie z jego przeznaczeniem. Dlatego ważne jest nie tylko to, czy w budynku obecnie stoi piec, grzejnik albo kocioł, ale również to, jaki jest charakter obiektu i jakie instalacje są w nim zastosowane.

Jeśli budynek jest nowy, znaczenie ma także etap zakończenia budowy. Inwestor co do zasady dołącza świadectwo charakterystyki energetycznej do zawiadomienia o zakończeniu budowy albo do wniosku o pozwolenie na użytkowanie. Od tej zasady istnieją określone wyjątki, np. dla domów do 70 m² budowanych dla własnych potrzeb mieszkaniowych, ale późniejsza sprzedaż lub wynajem takiego budynku może już oznaczać konieczność przekazania świadectwa nabywcy lub najemcy.

Podsumowując, budynek bez ogrzewania nie zawsze wymaga świadectwa energetycznego, ale sam brak ogrzewania nie jest wystarczającą odpowiedzią. Trzeba sprawdzić, czy budynek jest sprzedawany lub wynajmowany, jakie ma przeznaczenie, czy jest wyposażony w instalacje zużywające energię i czy mieści się w jednym z ustawowych wyjątków. Najbezpieczniej nie oceniać sytuacji wyłącznie „na oko”, ale na podstawie konkretnego stanu technicznego i prawnego obiektu.

Jeśli planujesz sprzedaż, wynajem lub oddanie do użytkowania budynku bez ogrzewania, warto wcześniej sprawdzić, czy świadectwo charakterystyki energetycznej będzie wymagane. Dzięki temu unikniesz niepotrzebnych opóźnień, kosztów i problemów przy formalnościach.

Źródła:
https://www.gov.pl/web/rozwoj-technologia/Swiadectwa-charakterystyki-energetycznej
https://www.gov.pl/web/rozwoj-technologia/swiadectwa-charakterystyki-energetycznej–obowiazki-od-wielu-lat
https://www.gov.pl/web/rozwoj-technologia/efektywnosci-energetycznej-budynkow