Najważniejsze sytuacje, w których właściciel musi przygotować dokument

Świadectwo charakterystyki energetycznej to dokument, który określa zapotrzebowanie budynku lub lokalu na energię potrzebną do codziennego użytkowania. Dotyczy m.in. ogrzewania, wentylacji, przygotowania ciepłej wody użytkowej, chłodzenia, a w przypadku budynków niemieszkalnych także oświetlenia. Dla właściciela nieruchomości najważniejsze pytanie brzmi jednak: kiedy trzeba je mieć?

Najczęściej świadectwo energetyczne jest potrzebne przy sprzedaży nieruchomości. Jeśli właściciel sprzedaje mieszkanie, dom, lokal użytkowy albo inną część budynku, powinien przekazać dokument kupującemu. Przy sprzedaży mieszkania świadectwo powinno dotyczyć konkretnego lokalu, a przy sprzedaży całego domu – całego budynku. Fakt przekazania świadectwa jest odnotowywany w akcie notarialnym.

Drugą ważną sytuacją jest wynajem. Jeżeli właściciel wynajmuje mieszkanie, dom lub lokal użytkowy, powinien przekazać najemcy świadectwo charakterystyki energetycznej albo jego kopię. To ważne nie tylko z punktu widzenia przepisów, ale też uczciwej informacji dla osoby, która będzie korzystać z nieruchomości. Najemca może dzięki temu lepiej ocenić standard energetyczny lokalu i orientacyjne koszty jego użytkowania.
Świadectwo jest potrzebne również przy zakończeniu budowy. Inwestor musi dołączyć dokument do zawiadomienia o zakończeniu budowy albo do wniosku o pozwolenie na użytkowanie. Ten obowiązek obowiązuje od 28 kwietnia 2023 roku. Wyjątek dotyczy domów o powierzchni zabudowy do 70 m² budowanych dla zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych, ale przy późniejszej sprzedaży lub wynajmie takiego domu świadectwo trzeba już przekazać nabywcy albo najemcy.

Warto podkreślić, że świadectwo charakterystyki energetycznej nie jest wymagane tylko dlatego, że ktoś posiada mieszkanie lub dom. Jeśli właściciel wykorzystuje istniejący budynek albo lokal wyłącznie na własny użytek i nie zamierza go sprzedawać ani wynajmować, nie musi zamawiać świadectwa. Obowiązek pojawia się wtedy, gdy nieruchomość trafia do obrotu, czyli np. przy sprzedaży lub najmie, albo przy formalnym zakończeniu budowy.

Dokument może być potrzebny także wtedy, gdy dla nieruchomości przygotowuje się ogłoszenie sprzedaży lub wynajmu. Jeżeli świadectwo zostało już sporządzone, w ogłoszeniu powinny znaleźć się określone wskaźniki z dokumentu, m.in. roczne zapotrzebowanie na energię użytkową, końcową i pierwotną, udział odnawialnych źródeł energii oraz jednostkowa wielkość emisji CO2. Dzięki temu kupujący lub najemca otrzymuje najważniejsze informacje jeszcze przed kontaktem z właścicielem.

Świadectwo charakterystyki energetycznej jest ważne przez 10 lat od dnia sporządzenia. Może jednak stracić aktualność wcześniej, jeśli w budynku lub lokalu wykonano prace wpływające na charakterystykę energetyczną. Przykładem jest wymiana okien, docieplenie budynku, modernizacja ogrzewania albo zmiana źródła ciepła. Po takich pracach warto przygotować nowe świadectwo, aby dokument odpowiadał rzeczywistemu stanowi nieruchomości.

Co grozi za brak świadectwa przy sprzedaży? Jeśli dokument nie zostanie przekazany nabywcy, notariusz poucza osobę zobowiązaną o karze grzywny za niewywiązanie się z obowiązku. Przy najmie brak dokumentu również może prowadzić do problemów, zwłaszcza gdy najemca upomni się o świadectwo. Dlatego najlepiej przygotować je wcześniej, jeszcze przed publikacją ogłoszenia lub podpisaniem umowy.

Podsumowując, świadectwo charakterystyki energetycznej trzeba posiadać przede wszystkim przy sprzedaży, wynajmie oraz zakończeniu budowy budynku. Nie jest ono wymagane przy zwykłym użytkowaniu mieszkania lub domu na własne potrzeby, o ile właściciel nie planuje sprzedaży ani najmu. W praktyce warto potraktować świadectwo jako jeden z podstawowych dokumentów nieruchomości, który porządkuje informacje o jej efektywności energetycznej.
Jeśli planujesz sprzedaż, wynajem albo kończysz budowę domu, zadbaj o aktualne świadectwo charakterystyki energetycznej z wyprzedzeniem. Dzięki temu unikniesz stresu przy formalnościach i przekażesz kupującemu lub najemcy jasną informację o standardzie energetycznym nieruchomości.