Najważniejsze sytuacje, w których właściciel powinien przygotować dokument

Świadectwo energetyczne, czyli świadectwo charakterystyki energetycznej, jest dokumentem określającym zapotrzebowanie budynku lub lokalu na energię potrzebną do codziennego użytkowania. Uwzględnia m.in. ogrzewanie, wentylację, przygotowanie ciepłej wody użytkowej, chłodzenie, a w przypadku budynków niemieszkalnych także oświetlenie. Dla właściciela najważniejsze jest jednak nie tylko to, czym jest świadectwo, ale kiedy trzeba je posiadać.

Najczęściej świadectwo energetyczne jest potrzebne przy sprzedaży nieruchomości. Jeśli właściciel sprzedaje mieszkanie, dom, lokal użytkowy albo inną część budynku, powinien przekazać dokument kupującemu. Przy sprzedaży mieszkania świadectwo powinno dotyczyć konkretnego lokalu, a przy sprzedaży całego domu – całego budynku. Informacja o przekazaniu dokumentu pojawia się przy akcie notarialnym.

Drugą typową sytuacją jest wynajem. Właściciel, który wynajmuje mieszkanie, dom lub lokal użytkowy, powinien przekazać najemcy świadectwo charakterystyki energetycznej albo jego kopię. Dla najemcy jest to praktyczna informacja o standardzie energetycznym nieruchomości i orientacyjnym zapotrzebowaniu na energię. Może to mieć znaczenie zwłaszcza wtedy, gdy koszty ogrzewania lub energii są istotnym elementem decyzji o wynajmie.

Świadectwo energetyczne jest potrzebne również przy zakończeniu budowy. Inwestor musi dołączyć je do zawiadomienia o zakończeniu budowy albo do wniosku o pozwolenie na użytkowanie. Obowiązek ten obowiązuje od 28 kwietnia 2023 roku. Wyjątkiem są domy o powierzchni zabudowy do 70 m² budowane dla zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych, ale jeśli taki dom będzie później sprzedawany lub wynajmowany, świadectwo trzeba przekazać nabywcy albo najemcy.

Warto pamiętać, że świadectwo nie jest wymagane w każdej sytuacji. Jeśli właściciel korzysta z istniejącego mieszkania lub domu wyłącznie na własny użytek i nie planuje sprzedaży ani wynajmu, nie musi zamawiać dokumentu tylko dlatego, że posiada nieruchomość. Obowiązek pojawia się przede wszystkim wtedy, gdy nieruchomość trafia do obrotu albo gdy inwestor kończy budowę.

Świadectwo może być potrzebne także na etapie przygotowywania ogłoszenia. Jeżeli dokument został już sporządzony, w ogłoszeniu sprzedaży lub najmu należy podać wybrane wskaźniki energetyczne z dokumentu. Chodzi m.in. o zapotrzebowanie na energię użytkową, końcową i pierwotną, udział odnawialnych źródeł energii oraz emisję CO2. Dzięki temu kupujący lub najemca może porównać nieruchomości nie tylko pod względem ceny i metrażu, ale także efektywności energetycznej.

Kto powinien zlecić wykonanie świadectwa? Przy sprzedaży lub wynajmie robi to zwykle właściciel albo zarządca budynku. W przypadku zbycia lub najmu spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu obowiązek może dotyczyć osoby, której przysługuje to prawo. Przy zakończeniu budowy za przygotowanie świadectwa odpowiada inwestor.

Dokument powinien zostać sporządzony przez osobę uprawnioną, wpisaną do centralnego rejestru charakterystyki energetycznej budynków. Prawidłowe świadectwo ma numer nadany w systemie i może zostać przekazane w formie papierowej lub elektronicznej. To ważne, ponieważ przy sprzedaży, wynajmie lub formalnościach budowlanych liczy się dokument przygotowany zgodnie z obowiązującymi zasadami.

Świadectwo energetyczne jest ważne przez 10 lat od dnia sporządzenia. Może jednak stracić aktualność wcześniej, jeśli w budynku lub lokalu wykonano prace wpływające na charakterystykę energetyczną, np. wymianę okien, docieplenie budynku, modernizację ogrzewania albo zmianę źródła ciepła. Po takich zmianach warto rozważyć wykonanie nowego dokumentu, aby dane odpowiadały rzeczywistemu stanowi nieruchomości.

Brak świadectwa przy sprzedaży lub wynajmie może powodować niepotrzebne problemy. Przy sprzedaży notariusz poucza osobę zobowiązaną do przekazania dokumentu o karze grzywny za niewywiązanie się z obowiązku. Przy najmie brak świadectwa również może prowadzić do sporów z najemcą. Dlatego najlepiej przygotować dokument wcześniej, zanim pojawi się kupujący lub najemca gotowy do podpisania umowy.

Podsumowując, świadectwo energetyczne jest potrzebne przede wszystkim przy sprzedaży, wynajmie oraz zakończeniu budowy. Nie trzeba go posiadać przy zwykłym użytkowaniu mieszkania lub domu na własne potrzeby, o ile właściciel nie planuje sprzedaży ani najmu. W praktyce warto potraktować świadectwo jako jeden z podstawowych dokumentów nieruchomości, który zwiększa przejrzystość transakcji i pomaga pokazać standard energetyczny budynku lub lokalu.

Jeśli planujesz sprzedaż, wynajem albo kończysz budowę domu, przygotuj świadectwo charakterystyki energetycznej z wyprzedzeniem. Dzięki temu unikniesz stresu przy formalnościach i przekażesz kupującemu lub najemcy jasną informację o nieruchomości.

Źródła:
https://www.gov.pl/web/rozwoj-technologia/Swiadectwa-charakterystyki-energetycznej
https://www.gov.pl/web/rozwoj-technologia/swiadectwa-charakterystyki-energetycznej–obowiazki-od-wielu-lat
https://budowlaneabc.gov.pl/charakterystyka-energetyczna-budynkow/obowiazki-procedury/